Hoạt động công tác Đội và phong trào thiếu nhi nói chung và trong nhà trường nói riêng không nằm ngoài mục đích đó là giáo dục, rèn luyện thiếu nhi thực hiện theo 5 điều Bác Hồ dạy để trở thành con ngoan, trò giỏi, người đội viên tốt, phấn đấu trở thành người đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh.

 Bên cạnh đó, thông qua các hoạt động nhằm giáo dục các em có thể thực hiện lý tưởng của Bác Hồ vĩ đại qua đó xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN. Tuy nhiên để thực hiện được nhiệm vụ này, ngoài sự chung tay của đội ngũ giáo viên thì vai trò của người tổng phụ trách (TPT) Đội cũng góp phần quan trọng không nhỏ, nhưng thực tế hiện nay cho thấy cái “nghề” TPT Đội lại đang gặp những khó khăn nhất định.

"Tổng phụ trách là người phải “đa năng”…” - đó là câu nói của một Tổng phụ trách Đội đã có trên 20 năm công tác trong cái “nghề” này. Từ “đa năng” ở đây có nghĩa là trong trường học, TPT Đội không phải chỉ làm một việc duy nhất đó là tham mưu, tổ chức các phong trào Đội mà còn phải kiêm thêm rất nhiều công việc từ lớn đến nhỏ như bảo vệ trường, làm giám thị kiêm bộ phận theo dõi kỷ luật của trường…Và có một nghịch lý mà trước giờ thường thấy ở những người làm Đội đó là được phân công phụ trách công tác Đội nhưng lại chuyên đi làm những việc khác trong nhà trường như đã nói trên. Dẫu rằng, vai trò của TPT Đội cũng như công tác Đội trong trường học đó là góp phần quan trọng trong việc giúp cho các em học sinh phát triển toàn diện cũng như phối hợp thực hiện công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua các hoạt động phong trào Đội, nhưng thực tế hiện nay thì đi ngược lại. Anh Nguyễn Kim Sơn, TPT Đội trường THCS Lộc Thái, chia sẻ “Đâu phải ai cũng có thể đảm nhận được vị trí TPT Đội trong nhà trường, vì nó đòi hỏi rất cao về mọi mặt từ tư duy, tư tưởng đến chất lượng, hiệu quả của từng công việc, dường như mọi việc trong nhà trường đều phải qua tay của TPT Đội”. Làm thì nhiều nhưng thực tế hiện nay chế độ chính sách dành cho TPT Đội lại rất hạn chế, mặc dù Trung ương Đoàn, Bộ Tài chính và Bộ GD&ĐT đã có những chính sách, chế độ dành cho TPT tại thông tư liên tịch số 23/TTLN ngày 15/01/1996. Nhưng nếu cứ áp dụng những nội dung của thông tư này vào thời điểm hiện nay thì không còn phù hợp và thiệt thòi cho những người làm công tác Đội, vì công tác Đội hiện nay hoàn toàn khó khăn hơn, đòi hỏi nhiều yếu tố hơn từ đó mới có thể đáp ứng được những yêu cầu về chuyên môn trong nghề này.

Công việc của một TPT Đội không hề đơn giản, đòi hỏi rất nhiều kỹ năng. Ngoài công tác tổ chức phong trào, còn phụ trách theo dõi nề nếp học sinh. Giáo viên có được thời gian nghỉ hè còn với giáo viên TPT Đội thì những tháng nghỉ hè chính là cao điểm tổ chức các hoạt động. "Chính sự vô tư, trong sáng của các em khiến mình quên đi những bộn bề lo toan của cuộc sống và có thể tiếp tục được công việc nhưng làm sao để làm tốt công việc của mình và đảm bảo cuộc sống gia đình là điều không dễ. Có lúc công việc ngập đầu, mình muốn viết đơn xin nghỉ để kiếm một công việc khá hơn, nhưng rồi cái duyên với nghề bén từ lúc nào không hay. 20 năm trong nghề nhưng với mình như mới chỉ ngày hôm qua, vẫn còn nhiều trăn trở, nhiều dự định lắm..." - Anh Nguyễn Kim Sơn tâm sự.

Một điều trăn trở nữa đối với nghề này đó là sắp xếp con người, hiện nay việc bố trí giáo viên làm TPT Đội nhằm duy trì công tác Đội trong trường học gặp nhiều khó khăn, nhất là những người thật sự có năng lực và tâm huyết với công việc này. Nguyên nhân của tình trạng này do giáo viên Tổng phụ trách Đội chịu áp lực về nhiều mặt, phải kiêm nhiệm cùng lúc nhiều công việc, trong khi không có chế độ phụ cấp tương xứng. Hiện có nhiều giáo viên tuổi cao nhưng vẫn phải làm công tác này vì thiếu lực lượng kế thừa và anh Nguyễn Kim Sơn nêu trên là một minh chứng cụ thể cho tình trạng này.  

Do đó, để cải thiện tình hình này, các cấp, các ngành liên quan cũng cần nghiên cứu nhiều hơn về vai trò trách nhiệm của đội ngũ TPT Đội hiện nay cụ thể như cần giảm công việc không phải là chuyên môn Đội; có chế độ đãi ngộ phù hợp với TPT Đội và quan tâm bồi dưỡng kỹ năng cho sinh viên sư phạm trước khi ra trường thì như vậy chất lượng hoạt động công tác Đội trong trường học mới đảm bảo tính hiệu quả cũng như động viên những người làm công tác thiếu nhi yên tâm thực hiện tốt nhiệm vụ cao cả này.

Quế Anh